Over mij

Mijn foto
De Brabant-Collectie is in 1837 in 's-Hertogenbosch opgericht door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant en wordt sinds 1986 beheerd door de bibliotheek van de Universiteit van Tilburg

maandag 20 november 2017

Tijdschrift: Rondom de Plaets

Tijdschrift Rondom de Plaets is het kwartaalblad van Heemkudekring De Plaets uit Berlicum-Middelrode. Sinds 1990 komen jaarlijks vier nummers uit met artikelen over historie en heemkunde van Berlicum, Middelrode en Kaathoven. De heemkundekring, opgericht op 1 maart 1967, houdt zich bezig met het vastleggen en behouden van de geschiedenis van genoemde plaatsen in de ruimste zin van het woord. Haar doelstelling is in brede kring belangstelling wekken voor en het bevorderen van kennis over heemkunde in het algemeen en van Berlicum, Middelrode en Kaathoven in het bijzonder. Middelrode hoorde tot de gemeentelijke herindeling in 1996 bij Berlicum, waarna het met Den Dungen werd samentoegevoegd met gemeente Sint-Michielsgestel. Kaathoven ging op 1 januari 2015 op in gemeente 's-Hertogenbosch. 'De Plaets' refereert aan het in 1845 geopende bouwwerk op het Raadhuisplein in Berlicum. Het functioneerde als raadhuis en later als gemeentehuis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het gebouw beschadigd. Het is daarna hersteld en in 1948 weer in gebruik genomen. In 1983 is het door de gemeente verkocht.
Oktober jl. vierde de heemkundekring haar 50-jarige bestaan met o.a. de tentoonstelling 'Berlicum/Middelrode anno 1967' en de publicatie van het boek '50 jaar in voor- en tegenspoed'.

Op de website van de heemkundekring staat de inhoudsopgave van reeds verschenen nummers van Rondom de PlaetsHet periodiek is vanaf jaargang 1 (1990) tot heden aanwezig en raadpleegbaar op niveau 0 van de universiteitsbibliotheek.
Vindplaats: T 08795

maandag 6 november 2017

Uitzending Martien Coppens in serie Brabantse Helden

In de serie 'Brabantse Helden' - waarin korte, biografische portretten van 'grote', bijzondere Brabanders getoond worden - was 4 november jl. bij Omroep Brabant de aflevering over de Lieshoutse fotograaf Martien Coppens (1908-1986) te zien.
Op maandag 10 april 2017 zijn opnames gemaakt bij de Brabant-Collectie, waarbij ook onze conservator Emy Thorissen werd geïnterviewd.
Klik hier om de aflevering over Martien Coppens te bekijken.

Opening tentoonstelling 'Papieren Juweeltjes' door commissaris van de Koning

Op 4 november jl. vond in Het Noordbrabants Museum te 's-Hertogenbosch de feestelijke opening plaats van de tentoonstelling Papieren Juweeltjes van het Provinciaal Genootschap. Deze expositie is een samenwerkingsproject van genoemd museum met de Brabant-Collectie. Aanleiding was het heugelijke feit dat 180 jaar geleden het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant werd opgericht. In de tentoonstelling worden 100 topstukken op papier uit beide verzamelingen, die ooit één geheel vormden, na ruim 30 jaar tijdelijk weer bij elkaar gebracht en aan het publiek getoond.
Prof. dr. Wim van de Donk
Na de ontvangst met koffie/thee en petitfours werden de genodigden welkom geheten door dr. Charles de Mooij, directeur van Het Noordbrabants Museum. Hij gaf een korte schets van de ontstaansgeschiedenis van het Genootschap en het aanleggen van de diverse collecties door de oprichters. Na hem was het woord aan drs. ing. Corno Vromans, directeur Library & IT Services van Tilburg University waaronder de Brabant-Collectie ressorteert. Hij meldde met trots dat dit de belangrijkste dag van het jaar voor de universiteitsbibliotheek is, die momenteel haar 25-jarige jubileum viert. Hij refereerde aan digitaliseringsprojecten uit de beginperiode, waaraan de Brabant-Collectie ook meedeed, en recente projecten zoals die van Google Books. De commissaris van de Koning in Noord-Brabant, prof. dr. Wim van de Donk, begon zijn betoog met het refereren aan zijn bezoek aan de Brabant-Collectie op 21 juli 2016. Dat de historie van Brabant belangrijk is, blijkt uit de vele activiteiten die op dit vlak plaatsvinden. Neem bijvoorbeeld de Brabantdag Familiegeschiedenis (eveneens op 4 november), of de vele vrijwilligers die actief zijn binnen de heemkundekringen. Van de Donk pleitte ervoor de geschiedenis te koesteren, er kracht uit te halen en lessen te leren, zonder te vervallen in regionalisme. Goed geïnformeerd worden, educatie en uitleg zijn hierbij essentieel. Maar schoonheid blijft het allerbelangrijkste, aldus Van de Donk, want hierin ontdekken we de waarheid. Hierna overhandigde Charles de Mooij het themanummer van In Brabant - geheel gewijd aan de diverse collecties van het Genootschap, hun verzamelaars én de tentoonstelling - aan de commissaris van de Koning en was het moment van de officiële opening aangebroken.







Op de tentoonstelling zijn de pronkstukken niet alleen in de vitrines en aan de wand te bewonderen. Op een multitouchtafel kan men digitaal bladeren in enkele natuurhistorische boeken, een hertogen- en een koorboek, maar ook kaarten onderling vergelijken en inzoomen.

Papieren Juweeltjes van het Provinciaal Genootschap is tot en met 18 februari 2018 te zien in Het Noordbrabants Museum te 's-Hertogenbosch.

Op onze Flickr-pagina vindt u een uitgebreide fotoreportage van de opening.

DVD: Peerke Donders: zijn leven, zijn brieven

Deze documentaire vertelt aan de hand van zijn originele brieven het leven van de missionaris Petrus 'Peerke' Donders. Donders werd in 1809 in Tilburg geboren, in een tijd van armoede en zware arbeid. Dankzij zijn geloofsijver werd hij toegelaten tot de priesteropleiding. Zijn missie om te werken onder de armen en zieken kwam tot vervulling toen hij in 1842 naar een leprakolonie in Suriname vertrok. Peerke zou nooit meer terugkeren naar Nederland; op 77-jarige leeftijd stierf hij in Suriname. Via zijn brieven hield hij contact met zijn moederland.
De film opent met de zaligverklaring van Peerke in 1982 door paus Johannes Paulus II en gaat verder met beelden van Batavia. Hier werden in de 19e eeuw de melaatsen uit Suriname naar toe gebracht. Het is de plek waar Peerke, na 14 jaar in Paramaribo te zijn geweest, in 1856 pastoor werd. In Paramaribo had Peerke zich overigens ingezet voor de slaafgemaakten. Met veel doorzettingsvermogen bleef hij aandringen bij plantage-eigenaren om hen het woord van God te brengen, iets wat andere missionarissen nauwelijks gelukt was. Op het eind van de film vertelt Adriana Westland over de wonderbaarlijke genezing van haar broertje Louis 'Lowieke' Westland, een van de wonderen die aan Peerke Donders wordt toegeschreven.
Initiatiefnemer van de documentaire Lout Donders, een ver familielid van Peerke, vond bij Stichting Jacques de Leeuw de grootste financier. Jeroen Veldkamp was mede-producent van deze film onder regie van Ellen van Kempen.
De DVD is te bekijken op de raadpleegpc's op niveau 0 van de Universiteitsbibliotheek.

Vindplaats: BENG DVD PEER 2009

woensdag 1 november 2017

De verdwenen kerken van Noord-Brabant

Met deze uitgave op initiatief van Stichting Archeologie, Bouwhistorie en Cultuur wil auteur Wies van Leeuwen de herinnering aan de vaak zeer bijzondere kerken die in de laatste twee eeuwen in Noord-Brabant verdwenen zijn, vasthouden. Ongeveer 450 kerken zijn vanaf 1800 geheel of gedeeltelijk afgebroken. Deze gebouwen waren ooit de spil waar alles in stad of dorp om draaide. Hun lotgevallen vertellen over de geschiedenis van een plek. Het is daarom zinvol de herinnering aan deze gebouwen en hun verhalen weer op te roepen in woord en beeld. Naast een herinnering is dit boek ook een waarschuwing: slopen kan maar één keer!
In de inleiding beschrijft de auteur de lotgevallen van het Brabantse kerkenlandschap na 1800. Het tweede deel geeft in foto en tekst een beeld van een verdwenen kerkenlandschap door een alfabetische selectie op plaatsnaam van 130 van de mooiste verloren kerken. Het boek sluit af met een zo volledig mogelijk overzicht in tabelvorm van de 450 kerken die na 1800 zijn verdwenen.
Zondagmiddag 26 november a.s. wordt op initiatief van de stichting De Brabantse Hoeders een Open Kerkendag gehouden. In dit filmpje vertelt de auteur meer over de achtergronden. Doel van het openstellen van alle Brabantse kerken is Brabanders kennis laten nemen van het grote culturele belang van de kerken en daarmee meer bewustwording  te kweken voor een groot cultureel probleem: het herbestemmen van de kerken. Over dit laatste onderwerp is brochure verschenen.

Vindplaats: BRA J3 LEEU 2017

dinsdag 31 oktober 2017

Meer huwelijksgedichten in Het Noordbrabants Museum

Van 4 november tot en met 18 februari 2018 zijn onderstaande fraaie en unieke huwelijksgedichten te zien op de tentoonstelling Papieren Juweeltjes van het Provinciaal Genootschap in Het Noordbrabants Museum te 's-Hertogenbosch. Hier worden 100 hoogtepunten uit de 180 jaar oude kunst- en wetenschapscollecties van het voormalige Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant getoond. De expositie is samengesteld uit verzamelingen van de Brabant-Collectie en bovengenoemd museum. Beide verzamelingen vormden ooit één geheel.

Als vervolg op het vorige blog tonen we hieronder twee mooie huwelijksgedichten gedrukt en geschilderd op zijde. Dergelijke verschijningsvormen bleven zelden bewaard. Alleen het bruidspaar zelf ontving het unieke, zijden exemplaar. De naaste familie en soms ook de gasten kregen een op papier gedrukte versie. Onderstaand huwelijksgedicht is gedrukt door de Bredanaar Cornelis Seldenslach, die tussen 1652-1695 werkzaam was 'inde Cortebrughstraet'.
Geluck-Seggingh aan d'Heer Quirinus Bernardus Schalck
ende aan de soet-aerdige Joffrouw Maria, Adriana Teulings
versamende in den houwelycken Staat anno 1685, den 16. September
Breda: by Cornelis Seldenslach inde Cortebrughstraet, 1685
Gedrukt en geschilderd op zijde

KOD 1685 Breda (1) huw

Alleen zeer bemiddelde families konden een fraai geschilderd exemplaar op zijde bekostigen. De Bredase wijnkoopman Van Gool gaf in 1753 de Leuvense drukker Henricus Vander Haert (werkzaam tussen 1744-1759) opdracht tot vervaardiging van dit gedicht.
Den Zegen des Heeren ontfangen en toegewenscht aen
 Jouffrouw Elizabetha Francisca van Gool ende Myn Heer Henricus van Amersfoort
byde geboortigh van Breda op hunne kerckelycke vereeninge door het verbondt
en heylich Sacrament des Hauwelyckx den XIV. Van Mey MDCCLIII

Tot Loven: by Henricus Vander Haert, In den Gulden Helm by de Merckt, 1753
Gedrukt en geschilderd op zijde

KOD 1753 Leuve (1) huw
Gelegenheidsgedichten op feestelijke gebeurtenissen zijn veelal van een sierpapieren omslag voorzien. Isaac van Doorn (1698-1786) uit Utrecht is de maker van onderstaand brokaatpapier met karakteristiek reliëfstructuur. In de loop der tijd zijn dergelijke omslagen door beschadiging of door toedoen van verzamelaars vaak verdwenen. Onderstaand huwelijksgedicht uit 1767 is vermoedelijk gedrukt door de gebroeders Palier te 's-Hertogenbosch. De katernen van dit boekwerkje zijn voorzien van goud op snee. Het bevat twee huwelijksgedichten; een in het Nederlands (herderszang van D.A. Jacobi) en een in het Latijn (Wilhelmus Jacobus Allardt). Het huwelijk tussen mr. Johan Abraham van Thye Hannes, drossaard en dijkgraaf van Heerlijkheid Empel en Meerwijk, en jonkvrouw Anna Christina van Barnvelt werd plechtig gevierd op 16 juni 1767.
Isaac van Doorn (1698-1786)
Omslag huwelijksgedicht, 1767
Brokaatpapier

KOD 1767 's-Hert (5)

maandag 30 oktober 2017

Sterrebos: Het Groot Heyvelt op Oud Herlaer


Onlangs verscheen van de hand van architectuurhistoricus Jan van der Vaart uit Vught een boek over het Sterrebos, een landgoed tussen Dommel en Bossche Broek. Dit uitgebreide boek vol mooie foto’s gaat over een klein landgoed dat ruim 2 eeuwen geleden werd aangelegd door Jacob Willem Half-Wassenaer van Onsenoort.
Het boek geeft een kijkje in de verhoudingen binnen de kringen van de bestuurlijke elite, van de militaire bovenlaag in de stad, de opkomst van de gegoede burgerij in de 19e eeuw en de rol van de lokale overheid aan het begin van de 20ste eeuw. Achtereenvolgens komen aan bod: het verhaal van het Sterrebos, de grondheerlijkheid Oud en Nieuw Herlaer, de grote veranderingen eind 18e en begin 19e eeuw, de diverse eigenaren van het Sterrebos, rangen en standen, stadsuitbreiding van ’s-Hertogenbosch en de architectuurhistorische en bouwhistorische verkenningen.

Vindplaats: BRA J VAAR 2017